Duurzamere vaarroutes: waar let je op?

De route die een motorpassagiersschip vaart, is een van de grootste beïnvloedbare factoren in de totale CO₂-voetafdruk van een reis. Motoren en generatoren zijn de grootste verbruikers aan boord, en hoe langer en verder er gevaren wordt, hoe groter de uitstoot. Toch wordt de vaarroute zelden als eerste aangesproken als het gaat om verduurzaming. Dat terwijl er vaak meer speelruimte zit dan je op het eerste gezicht zou denken.

Kan het korter — zonder dat de gast er iets van merkt?

Een goede vraag om jezelf te stellen bij elke bestaande route is: varen we dit stuk omdat het echt nodig is, of omdat het altijd zo gegaan is? Soms zijn er trajecten die weinig toevoegen aan de beleving van de gast, maar wel flink wat brandstof kosten. Door die kritisch te bekijken, kun je soms een aanzienlijke besparing realiseren zonder dat de reis er inhoudelijk op achteruitgaat.

Boat Bike Tours deed dit voor de drielandenreis op de Moezel. In plaats van door te varen naar Metz, stopten de schepen voortaan in Schengen. Gasten reisden per bus naar Metz en verbleven een extra nacht in een hotel — zo bleef Metz deel uitmaken van de reis, maar scheelde het een flinke vaarafstand en dus brandstof.

Combineer varen met andere vervoersvormen

Zoals bovenstaand voorbeeld laat zien, hoeft een kortere vaarroute niet te betekenen dat een bestemming vervalt. Bus, trein of fiets kunnen een deel van de route overnemen. Dat brengt soms zelfs extra beleving met zich mee en past goed bij de aard van een actieve vakantiebeleving op het water.

Denk ook aan de ligplaatsen

Niet alleen de route zelf, maar ook de keuze van ligplaatsen heeft invloed op de duurzaamheid. Havens met walstroomaansluiting maken het mogelijk om de generator ’s nachts uit te zetten. Als je bij het plannen van een route ook rekening houdt met de beschikbaarheid van walstroom onderweg, kun je het brandstofverbruik verder terugdringen.

Vermijd drukte en onnodige wachttijden

Sluizen, drukke vaarwegen en piekperiodes kosten tijd én brandstof. Wie routes plant met oog voor sluis-schema’s, rustigere vaarwegen of gunstiger tijdstippen, kan onnodige stationair draaien en omvaren voorkomen. Dat vraagt om goede kennis van het vaargebied en soms wat creatief plannen, maar het loont.

Nieuwe routes duurzaam ontwerpen

Bij het ontwikkelen van nieuwe programma’s is het slim om de CO₂-voetafdruk van meet af aan mee te nemen als ontwerpcriterium — niet als sluitpost achteraf. Welke bestemmingen zijn bereikbaar met een korte vaarafstand? Zijn er interessante routes die minder bekende maar juist mooie gebieden aandoen, en tegelijk minder varen vereisen? Dat soort vragen helpen om duurzaamheid in te bakken in het product zelf.

Heb jij ervaringen met het aanpassen of herontwerpen van vaarroutes vanuit duurzaamheidsoogpunt? Deel ze hieronder, zodat we in de sector van elkaar kunnen leren.