ES-TRIN 2027: dit verandert er vanaf 2028 aan boord

Het is officieel. Op 15 oktober heeft CESNI in Straatsburg de nieuwe editie van ES-TRIN vastgesteld. CESNI is het Europese comité dat de standaarden voor de binnenvaart opstelt. De nieuwe editie, ES-TRIN 2027/1, geldt vanaf 1 januari 2028. Dat is over iets meer dan veertien maanden.

Plan je in die periode een refit, een ombouw naar elektrisch of de oplevering van een nieuw schip? Dan krijg je met deze editie te maken.

Wat is ES-TRIN ook alweer?

ES-TRIN bevat de technische eisen voor binnenschepen: van bouw en uitrusting tot speciale regels voor passagiersschepen. CESNI werkt de standaard elke twee jaar bij. De EU en de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) verwijzen allebei naar dezelfde standaard. Zo gelden op de Rijn en op de overige Europese vaarwegen dezelfde regels.

De EU-lidstaten hadden hun instemming al op 6 oktober vastgelegd. De CCR verwerkt de nieuwe editie op 3 december in haar regelgeving voor de Rijn. In Nederland wordt de nieuwe editie, net als eerdere edities, via de Binnenvaartregeling van toepassing verklaard.

De volledige tekst van ES-TRIN 2027/1 staat sinds begin november op cesni.eu, ook in het Nederlands. Een toelichting op de wijzigingen publiceert CESNI later.

De veranderingen die jou raken

1. Eén tabel met overgangsregels. Tot nu toe stonden de overgangsbepalingen voor bestaande schepen verspreid over vijf tabellen. Die zijn nu samengevoegd tot één. De verplichtingen en termijnen zelf veranderen niet. Wel wordt het een stuk eenvoudiger om na te gaan wat er voor jouw schip geldt. CESNI heeft daarvoor ook een openbare online tool gemaakt. Die is bedoeld voor keuringsinstanties, maar uitdrukkelijk ook voor werven, scheepseigenaren en ingenieursbureaus.

2. Waterstof krijgt een vaste plek. Tot nu toe werkten waterstofprojecten met tijdelijke richtlijnen voor de opslag van waterstofgas. Nu komen de eisen voor de opslag en het gebruik van waterstofgas in de standaard zelf. Tegelijk heeft CESNI richtlijnen vastgesteld voor de competenties die bemanning nodig heeft om veilig met een waterstofschip te varen. Die richtlijnen zijn bedoeld voor eigenaren, bouwers, verzekeraars en opleidingen. Voor de meeste hotelschepen is waterstof nog geen keuze voor morgen. Maar wie een nieuwbouw voor de komende tien jaar plant, weet nu dat zowel de techniek als de bemanning een kader heeft.

3. Elektrische aandrijving. De nieuwe editie bevat wijzigingen voor elektrische aandrijfsystemen. Wat die precies voor jouw schip betekenen, hangt af van je installatie. Heb je een diesel-elektrisch of hybride schip, of overweeg je een ombouw? Vraag dan je klassebureau of keuringsinstantie om toelichting.

4. Schuimblussers. De standaard krijgt nieuwe regels voor blussers met schuimmiddel. Voor hotelschepen, met veel hutten, gangen en een kombuis, is brandbestrijding altijd een aandachtspunt. Check bij je volgende onderhoudsronde met je leverancier wat de nieuwe regels betekenen voor je blusmiddelen aan boord.

5. Digitale berichten aan de autoriteiten. Tegelijk met ES-TRIN is ook ES-RIS 2027/1 vastgesteld, de standaard voor River Information Services. Daarin wordt de gegevensuitwisseling tussen schepen en autoriteiten gemoderniseerd, met nieuwere en beter gestructureerde berichtformaten. Dat kan gevolgen hebben voor de software waarmee je bijvoorbeeld je passagiers- en bemanningslijst doorgeeft. Vraag je softwareleverancier of die op tijd klaar is.

Ook nieuw: stuurautomaat en meer

Verder bevat de nieuwe editie regels voor de Track Guidance Assistant (TGAIN). Dat is een systeem dat het schip automatisch langs een vooraf ingestelde koers stuurt, om de schipper te ontlasten. Er komen ook regels voor systemen die de alertheid van de stuurman bewaken. De eisen aan elektronische apparatuur, systemen en netwerken aan boord worden aangevuld. En er zijn nieuwe eisen voor mantelleidingen in motoren.

ES-RIS 2027/1 bereidt daarnaast Inland ECDIS voor. Op één scherm komen dan de elektronische vaarkaart, de positie van het schip en het radarbeeld samen, aangevuld met informatie uit de stuurautomaat en het systeem dat aanvaringsrisico’s detecteert.

Waarom dit nu speelt

De binnenvaart zit midden in een energietransitie, en ES-TRIN is een van de belangrijkste instrumenten om die mogelijk te maken. Zonder technische eisen kan een keuringsinstantie een schip met nieuwe technologie niet goedkeuren. Elke nieuwe editie maakt de weg dus wat vrijer voor schonere aandrijving.

Wat kun jij als scheepseigenaar nu doen?

1. Kijk naar je planning. Staat er tussen nu en 2028 een refit, ombouw of nieuwbouw op de agenda? Bespreek met je werf of ontwerper welke editie van ES-TRIN van toepassing is.
2. Gebruik de online tool. Ga via listes.cesni.eu na welke overgangsregels voor jouw schip gelden. Vooral voor oudere schepen is dat de moeite waard.
3. Waarschuw je softwareleverancier. De nieuwe berichtformaten moeten op 1 januari 2028 werken.
4. Neem het mee in je subsidieaanvraag. Zorg dat een ontwerp aansluit op de editie die geldt op het moment van oplevering.

 — BRONNEN —

– CESNI, *Vergadering van CESNI op 15 oktober 2026* (persbericht): https://www.cesni.eu/nl/actualites/vergadering-van-cesni-op-15-oktober-2026/ (Engelse versie: https://www.cesni.eu/en/actualites/cesni-meeting-on-15-october-2026/)

– CESNI, ES-TRIN 2027/1, Nederlandse tekst: https://www.cesni.eu/wp-content/uploads/2026/11/ES_TRIN_2027_signed_nl.pdf (overzicht alle talen: https://www.cesni.eu/en/standards-and-explanatory-notices/)

– CESNI, openbare monitoringtool overgangsbepalingen ES-TRIN: https://listes.cesni.eu/8088-en.html

– Raad van de Europese Unie, besluit over het EU-standpunt in CESNI en de CCR, 6 oktober 2026 (document 13308/26): https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13308-2026-INIT/nl/pdf

– Europese Commissie, COM(2026) 468 final, 10 september 2026 (Raadsdocument 13050/26): https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13050-2026-INIT/en/pdf

– CESNI, *CESNI meeting on 17 October 2024* (tijdelijke richtlijnen waterstofopslag): https://www.cesni.eu/en/actualites/cesni-meeting-on-17-october-2024/

– Staatscourant 2025, 42126 (implementatie ES-TRIN 2025/1 via de Binnenvaartregeling): https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2025-42126.html