Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

Gedrag op kantoor
Boat Bike Tours heeft gekeken welke duurzame maatregelen op het kantoor in Amsterdam konden worden genomen. Kantoormedewerkers zijn geïnformeerd over en bewust gemaakt van welke activiteiten energie kosten, om zo duurzamer te kunnen handelen.

Papier
Een voor de hand liggende en dus eerste stap was om te kijken naar het gebruik van papier en of het mogelijk is om geheel papierloos te werken. Daarbij heeft Boat Bike Tours verschillende maatregelen genomen.
Iedere medewerker heeft een Correctbook gekregen in plaats van een papieren notitieboek. Een duurzame keuze, want met een uitwisbaar notitieboek wordt veel papier bespaard.

Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

En het mes snijdt aan twee kanten; met de aanschaf van Correctbooks steunt Boat Bike Tours tegelijkertijd een goed doel: 5% van de jaarlijkse omzet wordt door Correctbook besteed aan de verwezenlijking van hun onderwijsprojecten en voorzien zij kinderen in ontwikkelingslanden van hetzelfde uitwisbare schrijfmateriaal voor elk verkocht Correctbook. Tot nu toe zijn 652.321 kinderen in ontwikkelingsgebieden geholpen met een uitwisbaar Correctbook schrijfset (Bron: Correctbook).

Boat Bike Tours koopt papier in via de Ecogroothandel. Waar voorheen gebruik werd gemaakt van 80 grams gebleekt papier, is nu gekozen voor 75 grams ongebleekt papier. Er komt bij de productie van dit FSC-gecertificeerde papier geen chloorgas aan te pas en er wordt minder hout, water en energie gebruikt dan bij standaard 80 grams papier.

Andere maatregelen
Naast het besparen van papier en het bewust maken van papiergebruik, heeft Boat Bike Tours op kantoor nog een aantal maatregelen genomen:

  • Op alle kranen in het pand zijn waterbespaarders geplaatst.
  • Alle medewerkers maken gebruik van een laptop.
  • Bij alle printers staat een bak voor ‘misprintjes’ – een verkeerd geprint document wordt in de bak gedaan en weer als kladpapier worden gebruikt.
  • Declaraties worden online ingediend.
  • Sinds 2019 worden geen magazines / brochures meer gedrukt en worden klanten geïnformeerd via de website.
  • Voor het ondertekenen van documenten wordt gewerkt met Docusign zodat deze documenten niet meer geprint hoeven te worden.
  • Voor het geval er dan toch geprint moet worden, wat in sommige gevallen onvermijdelijk blijkt, heeft Boat Bike Tours een softwareprogramma geïnstalleerd waarmee 50% inkt kan worden bespaard.
  • Alle verlichting is voorzien van ledlampen. Dat levert een besparing op van 4.240 kWh per jaar.
  • De afgenomen energie is weliswaar groen, maar omdat het pand slecht is geïsoleerd, gaat nog veel energie verloren. De verhuurder bij wie het pand wordt gehuurd, ziet voorlopig nog niets in een plan om het pand beter te isoleren.

Gedrag
Veel energie kan worden bespaard door verandering van gedrag. Om medewerkers bewust te maken, wordt iedereen geïnformeerd en worden deze gedragsregels in acht genomen:

  • Airco aan? Dan de deuren dicht en de verwarming uit.
  • Als je afsluit en je werkplek verlaat, controleer of alles uit staat.
  • Haal opladers na gebruik uit het stopcontact – ook als er geen apparaat meer aangesloten is aan de oplader, kost een oplader energie.
  • Wie als laatste het pand verlaat (vooral voor het weekend) maakt een ronde door het pand, doet in ieder geval alle lichten uit, airco’s uit en verwarmingen laag.

Gedrag online
Bovenstaande maatregelen liggen redelijk voor de hand, maar waar veel mensen zich minder bewust van zijn, is dat alle online activiteiten veel energie kosten.

Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

Denk daarbij aan het lezen en versturen van e-mails, zoekopdrachten op internet en op social media zoals Facebook, WhatsApp, LinkedIn en Instagram. En het gebruik van streamingsdiensten zoals Netflix, of online opslaglocaties zoals Dropbox, Cloudinary, Google Photos e.d. kosten veel energie, waar men zich vaak niet van bewust is.

Alle ongelezen e-mails en niet bekeken foto’s worden opgeslagen op servers. Een jaar lang twintig e-mails per dag versturen, staat gelijk aan 1.000 kilometer rijden met de auto. Wereldwijd worden zo’n 250 biljoen mailtjes verstuurd. Dat is 1.000 miljoen ton CO2, wat bijna net zoveel is als wat het hele land Japan jaarlijks uitstoot, aldus XS4ALL (gegevens 2019). De voetafdruk van e-mailen komt van de apparaten waarop de mails verstuurd en gelezen worden, de netwerken die de gegevens verzenden en de datacentra.
Een voorbeeld: het datacentrum dat Facebook had willen bouwen in Zeewolde, zou 166 hectare groot worden, wat gelijk staat aan 245 voetbalvelden. Om dit datacentrum van stroom te voorzien, zou een windmolenpark van 115 windmolens nodig zijn geweest, óf 14 km2 aan zonnepanelen. Met het stroomverbruik van dit datacentrum zouden ook 460.000 huishoudens van stroom kunnen worden voorzien. Nederland telt 200 datacentra, die samen verantwoordelijk zijn voor 3% van het elektriciteitsverbruik in ons land.

Door medewerkers bewust te maken van bovenstaande, kan worden toegewerkt naar gedragsveranderingen en kan met relatief weinig inspanning veel energie worden bespaard.

  • Ga bewust om met e-mail – is het nodig om iedereen op te nemen in de CC? Kun je dat mailtje om te bedanken ook achterwege laten?
  • Wis regelmatig e-mails die je niet meer nodig hebt en maak ook de prullenbak leeg.
  • Schrijf je uit voor nieuwsbrieven die je niet leest.
  • Typ het adres van een website rechtstreeks in als je het kent, in plaats van een zoekmachine te gebruiken.
  • Raadpleeg minder pagina’s door preciezere zoekwoorden te gebruiken.
  • Bewaar sites die je regelmatig bezoekt in je lijst met favorieten.
  • Maak bestanden bereikbaar door links te gebruiken in plaats van (grote) bestanden te versturen.
  • Een jaar lang 20 mails per dag versturen staat gelijk aan 1.000 kilometer rijden met de auto.

Heb je meer tips, opmerkingen of suggesties, plaats dan je commentaar onderaan dit artikel.

Boordzuiveringsinstallaties

Aangezien de kans dat er in 2030 een voldoende dicht netwerk van vuilwaterafgiftepunten zal zijn nihil is, en schepen die na december 2014 in bedrijf zijn genomen al moeten voldoen aan het lozingsverbod is de sector van kleine passagiersschepen afhankelijk van boordzuiveringsinstallaties (BZI’s). De BZI’s die toegestaan zijn moeten worden goedgekeurd door CESNI (Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart).
Het probleem is echter dat deze installaties tot nu toe (januari 2026) niet geschikt zijn voor het zuiveren van de hoeveelheden vuilwater die binnen onze branche geproduceerd worden, grofweg 2000 tot 7000 liter per etmaal. Ze zijn te ofwel te groot (enkele kubieke meters) en te prijzig of juist te klein (geschikt voor max. 1500 l/etmaal). BZI’s op zeilschepen vormen nog een extra uitdaging, fabrikanten geven aan dat de installaties falen bij heftige schommelingen of bij varen onder een hellingshoek.

Omdat de potentiële markt klein is, zijn producenten niet erg gemotiveerd om te investeren in de ontwikkeling van minder volumineuze (en goedkopere) installaties.
Helaas zijn de compactere, door de International Maritime Organization (IMO) goedgekeurde BZI’s voor zeeschepen, niet toegestaan op de binnenwateren. De eisen die aan het gezuiverde water op binnenwateren worden gesteld, zijn weer anders dan op zee.

De recreatievaart mag al vanaf 2009 niet meer lozen op het oppervlaktewater (hier gaat het alleen om zwart water). Sinds november 2025 is er een gecertificeerde zuiveringsinstallatie voor deze sector ontwikkeld door Nautic Waterloo. Dit bedrijf is aan het onderzoeken of de installatie ook grotere volumes kan verwerken. Dit blijft wel beperkt tot zwart water, dus is er nog steeds een alternatief nodig voor het grijze water. Daar wil het bedrijf ook mee aan de slag. Deze oplossing met twee installaties gaat alleen op voor schepen die grijs – en zwart water gescheiden opvangen. Nautic Waterloo streeft ernaar in de winter van 2026 een proefopstelling in te bouwen in een of twee zeilschepen.

Het kennisproject ‘Zuiver van Boord’ heeft in januari 2023 een subsidie gekregen van het Waddenfonds. Het doel van dit kennisproject is om een betaalbaar, compact en schaalbaar zuiveringssysteem te ontwikkelen en tegelijkertijd bewustwording te creëren over de impact van lozingen op de waterkwaliteit. Het doel is het zuiveringssysteem in 2026 te testen op een werkschip en een zeilschip.

Verdere spelers op de markt zijn Martin Systems, PureBlue Water en Qua-vac. Deze bedrijven werken met gecertificeerde methoden. Hoewel ze compactere modellen hebben nemen de installaties inclusief tanks nog steeds de nodige kubieke meters in. Het is wachten op de eerste ondernemer die een BZI installeert.

Boordzuiveringsinstallaties

Op deze lijst zijn de BZI’s opgenomen die zijn goedgekeurd door CESNI.
Samenstelling menu's

Impact
Ons voedselsysteem heeft een grote impact op ons milieu, onze leefomgeving en onze gezondheid. Wist je dat het voedselproductie verantwoordelijk is voor ruim 20% van de wereldwijde CO2 uitstoot? Ook beslaat de productie van ons voedsel ongeveer 40% van al het land op aarde – voor zover niet bedekt met ijs of woestijn – en gebruikt het 70% van al het irrigatiewater. En dan te bedenken dat een toenemend aantal mensen in de wereld lijdt aan overgewicht en daaraan gerelateerde metabole ziekten, zoals diabetes type 2, en dat (verborgen) honger nog steeds op grote schaal voorkomt.

Boat Bike Tours
Boat Bike Tours biedt volledig verzorgde reizen, inclusief maaltijden. Uit onderzoek blijkt dat 25 tot 35% van de CO2 voetafdruk van de Boat Bike Tours reizen bestaat uit eten en drinken. Sea Going Green, het adviesbureau dat jaarlijks de CO2 uitstoot van Boat Bike Tours berekent, heeft meerdere menu’s van schepen doorgerekend.
Uit de doorrekeningen kwam naar voren dat de gemiddelde uitstoot van eten en drinken per gast per week 50 kilo CO2 bedraagt. Boat Bike Tours streeft naar een CO2 reductie van 15% op de menu’s aan boord. De uitstoot zou dan  maximaal 42 kilo CO2  zijn per gast per week.

Het kan anders
Door andere keuzes te maken met betrekking tot menu’s aan boord kan de CO2 uitstoot verminderd worden. Dit kan op drie manieren:

  1. Stel een duurzaam menu samen
    Door de verhouding dierlijk ten opzichte van plantaardig aan te passen verminder je snel CO2.
  2. Koop verantwoord in
    Inkoop bij lokale partijen zorgt voor minder transport en stimuleert de economie. Kijk hierbij niet alleen naar herkomst (kilometers), maar naar hele keten: seizoenen, manier van telen, keurmerken en impact op het milieu. Met lokaal wordt bedoeld: slechts één schakel tussen teler/kweker en gebruiker.
  3. Verspil minder voedsel
    Door maaltijden optimaal te portioneren voor de gast en het efficiënt gebruiken van (hele) ingrediënten in menu’s, kan makkelijk verspilling worden tegengegaan en een positieve impact op het klimaat worden gecreëerd. Het dagelijks registreren van voedsel dat weggegooid wordt, geeft inzicht in verspilling.

Om de CO2 reductie te realiseren die zij nastreeft, hanteert Boat Bike Tours de volgende ‘catering richtlijn’:
– Minimaal een keer per week vegetarisch
– Minimaal een keer per week vis of vlees, lokaal ingekocht
– Maximaal drie keer per week vlees dat het klimaat zwaar belast, zoals lams- en rundvlees.

Gasten van Boat Bike Tours worden voorafgaand aan hun reis via de reisinformatie geïnformeerd over bovenstaande keuzes. Vanaf seizoen 2024 is er bewust voor gekozen om hierbij het woord vegetarisch niet te noemen.

Meten is weten

Sinds 2019 wordt jaarlijks de totale CO2 footprint van Boat Bike Tours gemeten. Naast het verbruik op kantoor vraagt Boat Bike Tours alle rederijen gegevens aan te leveren.

 

Rapportage 2024

Vanaf 2024 beschikt Boat Bike Tours over Net Zero Cloud, een duurzaamheidsoplossing gebouwd op het Salesforce-platform, die de organisatie helpt om eenvoudig de CO₂-uitstoot in de scopes 1, 2 en 3 vast te leggen en hierover te rapporteren. Wanneer Net Zero Cloud volledig is ingericht, zal het eerste duurzaamheidsverslag van eigen hand verschijnen, betreffende het verslagjaar 2024.

 

Rapportage 2023

Meting footprint

 

In de periode 2019 – 2023 werden de ontvangen data door Sea Going Green verwerkt en omgezet naar een COfootprint per schip, per reis en per gast. Aan alle rederijen is gevraagd de volgende gegevens aan te leveren over de voor Boat Bike Tours gevaren weken (inclusief charters):

Diesel / Elektra / Water

  • Het totaalverbruik van diesel voo
    r seizoen 2023
  • Het verbruik van walstroom (via walstroomfacturen kun je verbruik zien, maak anders een schatting als er geen verbruik op de factuur staat)
  • Het totaal verbruik van drinkwater (vaak moeilijk aan te geven, maak anders een schatting van het aantal m3 per reis x aantal weken)

Menu
Voor een aantal schepen zijn de menu’s in 2021 en 2022 doorgerekend door Sea Going Green om inzicht te krijgen in hoe groot het aandeel voedsel van de totale CO2 uitstoot is. In onderstaande afbeelding zie je een weergave van het aantal kilo CO2 per persoon per dag. Dit laat zien dat de samenstelling van een menu veel verschil kan maken met betrekking tot de CO2 uitstoot.

 

Meting footprint

 

Plastic, voedsel, duurzame toepassingen
In het jaarrapport wordt ook aandacht besteed aan de gebruikte materialen, zoals plastic en duurzame toepassingen, zie hieronder.

Meting footprint
 

De rapportages van Sea Going Green van voorgaande jaren kunnen worden ingezien via onderstaande links:

Rapportage seizoen 2019
Rapportage seizoen 2020
Rapportage seizoen 2021
Rapportage seizoen 2022

Sea Going Green
Sea Going Green is een adviesbureau voor duurzaam toerisme en berekende in de periode 2019 tot 2023 de jaarlijkse CO2 uitstoot van Boat Bike Tours. Om een idee te geven:

  • In 2021 bedroeg de totale uitstoot van Boat Bike Tours 1,828 ton KwH
  • In 2022 bedroeg de totale uitstoot van Boat Bike Tours 5,057 ton KwH

 

 

 

Een bekende vorm van warmte terugwinning is het plaatsen van een warmtewisselaar tussen de generator en boiler. Veel charterschepen gebruiken het warme koelwater al jaren op deze manier. Vandaag de dag zijn er ook z.g. warmteterugwininstallaties op de markt. Rederij Doeksen installeerde op haar nieuwe schepen de zg. ORCAN ePack.

Lees hier verder op de website van Rederij Doeksen.

Vaarroutes aanpassen

Kan het korter?
Boat Bike Tours kijkt ook kritisch naar bestaande vaarroutes. Soms wordt er lang en ver gevaren. Is dat echt altijd nodig? Kunnen reizen – zonder afbreuk te doen aan de beleving van de gast – hier en daar ingekort worden om zo de CO2 voetafdruk te verkleinen?

In 2024 gaat Boat Bike Tours als proef de drielandenreis op de Moezel op sommige datums aanpassen. De schepen varen dan niet meer helemaal door naar Metz in Frankrijk, maar blijven in Schengen. Dat zal leiden tot een aanzienlijke besparing van brandstof. Gasten worden per bus naar Metz vervoerd en verblijven een extra nacht in een hotel, zodat Metz toch onderdeel blijft van de reis.

In 2025 zal Boat Bike Tours een aantal andere reizen onder de loep nemen. En bij het ontwikkelen van nieuwe programma’s is de CO2 voetafdruk een belangrijke overweging.

Diverse scheepseigenaren investeert al een aantal jaren in zonnepanelen, waarmee ze een deel van de benodigde energie zelf opwekken. In de motorpassagiersvaart zijn de Fleur, de Lena Maria en de Flora goede voorbeelden.

Fleur
Evert Jan Muurling en Steffie Kranz kochten in 2018 samen de Fleur, waarmee zij in de zomermaanden op de rivieren en kanalen van Frankrijk varen. In augustus 2022 is een nieuwe installatie geplaatst op de Fleur, omdat Evert Jan en Steffie op een verantwoorde manier wilden vergroenen.

Zonnepanelen lonen op de Fleur

Na een periode van goed nadenken en kijken waar het verbruik vooral zit, werd bewust gekozen voor de installatie van 27 zonnepanelen plus 8 accu’s. “Het levert weinig op om zomaar een schone motor te plaatsen als je weinig uren vaart.” Na onderzoek bleek dat het verbruik bij de Fleur vooral in koken, vaatwassen en de verwarming en koeling van de accommodatie zit, daar is dus de winst te behalen. Als het aggregaat minder vaak aan hoeft, is er ook een voordeel voor de gasten: meer comfort door minder geluid.

Hoe het op de Fleur in zijn werk is gegaan en wat de ervaringen van Evert Jan en Steffie zijn, is te lezen in een artikel in De Binnenvaartkrant, wat op 9 juni 2023 verscheen.

Walstroomvoorzieningen in havens

De BBZ en Boat Bike Tours hebben een inventarisatie gemaakt van de walstroomvoorzieningen in de havens waar de chartervaart gebruik van maakt. Daarna hebben we met de havens waar de walstroomvoorzieningen onvoldoende is contact gezocht. De resultaten zijn niet bemoedigend, door de netcongestie is uitbreiding of verzwaring van het net vaak niet mogelijk.

Oproep
Voor de juiste informatie zijn we in hoge mate afhankelijk van input van schippers. Laat het ons weten als er op het gebied van walstroomvoorzieningen problemen zijn. Dat kan via onderstaande ‘Member discussion’, of door een mail te sturen naar een van de beheerders van dit platform (zie Hoe werkt dit platform).

Het Walstroomcollectief
Voor de inventarisatie van de walstroomvoorzieningen in de havens wordt ook samengewerkt met ‘Het Walstroomcollectief’. Sinds 2020 bundelen havens, provincies, vaarwegbeheerders en gemeenten hun krachten om walstroom en daarmee duurzame logistiek over water te bevorderen. Zij doen dit onder de noemer ‘Het Walstroomcollectief’ en hebben als ultiem doel om binnen afzienbare tijd de juiste walstroomfaciliteiten op de juiste plaats te ontwikkelen.

De deelnemers hebben scherp voor ogen dat havenontwikkeling op een duurzame manier gedaan moet worden. Ook zien zij dat collectief ontwikkelen – écht in samenspraak met elkaar – substantiële voordelen heeft. Port Solutions Rotterdam (PSR) is regisseur van het collectief.

Het Walstroomcollectief ziet de urgentie van de duurzame ontwikkelingen en zet gezamenlijk de volgende stap voor de juiste walstroominfrastructuur op de juiste locatie. Bij opdrachtgevers van het Walstroomcollectief is behoefte aan richtlijnen, structuur en uitgangspunten die met elkaar worden ontwikkeld, zodat uniformiteit en standaardisatie ontstaat.

Bron van deze informatie is de website van PSR, kijk voor meer informatie op PSR | Walstroom (portsolutionsrotterdam.nl).

Walstroomvoorzieningen in havens

Wegwerpplastic
Aan boord van de schepen van Boat Bike Tours wordt al veel gedaan om het gebruik van wegwerpplastic voor het hotelgedeelte te verminderen. Een aantal voorbeelden:

  • Mini zeepjes in badkamers vervangen door zeepdispensers
  • Plastic drinkbekers bij wastafel vervangen door afwasbare bekers
  • Lunchzakjes vervangen door broodtrommels
  • Beleg in kleine schaaltjes op tafels in plaats van mini verpakkingen
  • Kiezen voor theezakjes zonder nietjes en plastic verpakking

Heb jij meer ideeën om plastic verbruik te verminderen? Of heb je goede ervaringen met bijv. broodtrommels in plaats van lunchzakken of weet je de ultieme oplossing voor een afvalvrij ontbijtbuffet? Deel ze met ons, zodat we van elkaar kunnen leren.

 

Energie gebruik aan boord meten

Toekomst
Opdrachtgevers en overheden zullen steeds meer naar emissieprestaties gaan vragen. Rapportage wordt steeds belangrijker. Veel kleinere bedrijven zullen in de nabije toekomst verplicht moeten gaan rapporteren hoeveel CO2 met een reis gemoeid is.
Ook Green Award en het Emissielabel vereisen een nauwkeurige rapportage van verbruikte brandstof en afvalafgifte.

Boat Bike Tours streeft ernaar om in de nabije toekomst de CO2 prestatie per schip en per reis te kunnen monitoren. Dat begint bij een objectief meetsysteem van verbruikte brandstof per motor/gebruiker en het meten van afgenomen walstroom. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden een dergelijk meetsysteem te installeren op de bij Boat Bike Tours aangesloten schepen. Meer nieuws volgt zo spoedig mogelijk.

Salesforce
Vervolgens wil Boat Bike Tours de gegevens importeren in de net-zero-cloud van Salesforce. Op die manier kan de CO2 prestatie per schip en per reis in beeld worden gebracht.

Klik hier voor een impressie van de net-zero-cloud van Salesforce.

Greenway