EAT-Lancet: de wetenschap achter duurzaam eten

Het EAT-Lancet rapport

In 2019 verscheen het baanbrekende EAT-Lancet rapport, opgesteld door 37 internationale, onafhankelijke wetenschappers. Voor het eerst werden wetenschappelijke doelen gesteld voor zowel gezonde voeding als de ecologische grenzen van de mondiale voedselproductie. Het rapport liet zien dat het mogelijk is om 10 miljard mensen gezond en duurzaam te voeden binnen de grenzen van de aarde — maar dan moeten we wél anders gaan eten. Minder dierlijk, meer plantaardig, en fors minder voedselverspilling.

Update 2025: EAT-Lancet 2.0

Op 3 oktober 2025 lanceerden EAT en The Lancet de nieuwe EAT-Lancet Commissie, een grote wetenschappelijke update op het invloedrijke rapport uit 2019. De nieuwe commissie bracht meer dan 70 experts uit zes continenten samen en actualiseert het Planetary Health Diet, beoordeelt de impact van voedsel op alle planetaire grenzen — waaronder uitstoot, landgebruik en zoetwaterverbruik — en introduceert acht oplossingsgebieden voor de transformatie van voedselsystemen. EATEAT

De conclusies zijn urgenter dan ooit. Minder dan 1% van de wereldbevolking eet momenteel in lijn met het Planetary Health Diet. De rijkste 30% van mensen is verantwoordelijk voor meer dan 70% van de voedselgerelateerde milieu-impact.

Het rapport stelt dat een aangepast voedselpatroon jaarlijks tot 15 miljoen sterfgevallen kan voorkomen en de uitstoot van broeikasgassen door de voedselproductie kan halveren.

Wat staat er op het bord?

Het bijgewerkte Planetary Health Diet is geen veganistisch menu. Onderzoeker Line Gordon spreekt van een flexitarisch dieet: rijk aan plantaardige voeding, maar met beperkte hoeveelheden dierlijke producten. Concreet ziet het er zo uit:

Dagelijks 300 gram groente en 200 gram fruit, wekelijks 525 gram peulvruchten, 210 gram vis, 210 gram wit vlees, 105 gram rood vlees en 2 eieren. Rood vlees blijft beperkt tot circa 15 gram per dag — vrijwel gelijk aan de 2019-aanbeveling van 14 gram.

Een gemiddelde eter die zich wil houden aan het advies voor rood vlees zal flink moeten inleveren: momenteel eten we bijna vijf keer zoveel per dag. Hart van Nederland

Ten opzichte van 2019 is er één opvallende toevoeging: het wereldwijde bord bevat nu ook een aanbeveling voor natrium — minder dan 2 gram per dag — wat overeenkomt met de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Wat betekent dit voor eten aan boord?

Voor keukens op passagiersschepen biedt het Planetary Health Diet een bruikbaar kompas. Het vraagt niet om een radicale ommezwaai, maar om bewuste keuzes: meer peulvruchten, groenten en volkoren granen op het menu, en rood vlees als uitzondering in plaats van vanzelfsprekendheid. Meer over hoe dat er in de praktijk uitziet, vind je op de pagina Eten aan boord.

Grootste uitdaging

De wetenschap is helder. De uitdaging is niet het samenstellen van het menu, maar het realiseren van de transitie op wereldschaal. Zes jaar na het eerste rapport eet minder dan één procent van de mensen in lijn met het Planetary Health Diet. Voor de hotelvaart geldt: elke maaltijd is een kleine keuze in een groot verhaal. En die kleine keuzes tellen op.