We hebben er in de passagiersvaart allemaal mee te maken, voedselverspilling. Naast dat het uiteraard zonde is om eten te verspillen, kost dit ook onnodig veel geld. Veel cruisemaatschappijen en scheepseigenaren hebben het streven om hun voedselverspilling jaarlijks naar beneden te brengen, maar hoe doe je dat?

Er worden veel initiatieven genomen. Bekende voorbeelden als het aanbieden van brood op aanvraag, of het gebruik van kleinere schalen, bakken en verpakkingen op het buffet hebben een aanzienlijke impact op de hoeveelheid voedselafval, zonder afbreuk te doen aan de goede service en de kwaliteit van de producten (Tui Care Foundation, 2019).

Rieki Drost, mede-eigenaar van River Cruises Holding, heeft al een aantal seizoenen geleden een efficiënt en duurzaam systeem ingevoerd voor de maaltijdbereiding aan boord van haar schepen. Dit gebeurt via het bedrijf Food to Finish, een centrale keuken die alle maaltijden voor de schepen van River Cruises Holding bereidt en levert.

Vanuit Food to Finish worden de maaltijden zorgvuldig samengesteld en volledig voorbereid, rekening houdend met speciale wensen zoals extra porties, vegetarische, veganistische of andere dieetvoorkeuren. De gerechten worden vervolgens meerdere keren per week vers aangeleverd aan boord bij al haar in bedrijf zijnde schepen.

Aan boord zijn nog 1 à 2 koks (chef-kok en sous-chef) aanwezig. Zij hoeven de maaltijden alleen te regenereren, af te werken en de borden mooi op te maken waarna de borden kunnen worden uitgeserveerd. Dit waarborgt een consistente hoge kwaliteit en houdt de keukens aan boord zo schoon mogelijk, met zo min mogelijk afval.

Doordat alle maaltijden op één centrale plek en op een uniforme manier worden bereid, ontstaan er diverse voordelen:

· Minder voedselverspilling door betere portieplanning en efficiënte bereiding

· Constante kwaliteit, omdat alles volgens dezelfde standaard wordt gemaakt

· Minder energieverbruik (stroom en gasolie) aan boord

· Minder werkuren en werkdruk voor de koks aan boord

Dit systeem draagt al meerdere seizoenen bij aan duurzaamheid, gasttevredenheid en operationele efficiëntie op de schepen van River Cruises Holding.

Samenstelling menu's

Impact
Ons voedselsysteem heeft een grote impact op ons milieu, onze leefomgeving en onze gezondheid. Wist je dat het voedselproductie verantwoordelijk is voor ruim 20% van de wereldwijde CO2 uitstoot? Ook beslaat de productie van ons voedsel ongeveer 40% van al het land op aarde – voor zover niet bedekt met ijs of woestijn – en gebruikt het 70% van al het irrigatiewater. En dan te bedenken dat een toenemend aantal mensen in de wereld lijdt aan overgewicht en daaraan gerelateerde metabole ziekten, zoals diabetes type 2, en dat (verborgen) honger nog steeds op grote schaal voorkomt.

Boat Bike Tours
Boat Bike Tours biedt volledig verzorgde reizen, inclusief maaltijden. Uit onderzoek blijkt dat 25 tot 35% van de CO2 voetafdruk van de Boat Bike Tours reizen bestaat uit eten en drinken. Sea Going Green, het adviesbureau dat jaarlijks de CO2 uitstoot van Boat Bike Tours berekent, heeft meerdere menu’s van schepen doorgerekend.
Uit de doorrekeningen kwam naar voren dat de gemiddelde uitstoot van eten en drinken per gast per week 50 kilo CO2 bedraagt. Boat Bike Tours streeft naar een CO2 reductie van 15% op de menu’s aan boord. De uitstoot zou dan  maximaal 42 kilo CO2  zijn per gast per week.

Het kan anders
Door andere keuzes te maken met betrekking tot menu’s aan boord kan de CO2 uitstoot verminderd worden. Dit kan op drie manieren:

  1. Stel een duurzaam menu samen
    Door de verhouding dierlijk ten opzichte van plantaardig aan te passen verminder je snel CO2.
  2. Koop verantwoord in
    Inkoop bij lokale partijen zorgt voor minder transport en stimuleert de economie. Kijk hierbij niet alleen naar herkomst (kilometers), maar naar hele keten: seizoenen, manier van telen, keurmerken en impact op het milieu. Met lokaal wordt bedoeld: slechts één schakel tussen teler/kweker en gebruiker.
  3. Verspil minder voedsel
    Door maaltijden optimaal te portioneren voor de gast en het efficiënt gebruiken van (hele) ingrediënten in menu’s, kan makkelijk verspilling worden tegengegaan en een positieve impact op het klimaat worden gecreëerd. Het dagelijks registreren van voedsel dat weggegooid wordt, geeft inzicht in verspilling.

Om de CO2 reductie te realiseren die zij nastreeft, hanteert Boat Bike Tours de volgende ‘catering richtlijn’:
– Minimaal een keer per week vegetarisch
– Minimaal een keer per week vis of vlees, lokaal ingekocht
– Maximaal drie keer per week vlees dat het klimaat zwaar belast, zoals lams- en rundvlees.

Gasten van Boat Bike Tours worden voorafgaand aan hun reis via de reisinformatie geïnformeerd over bovenstaande keuzes. Vanaf seizoen 2024 is er bewust voor gekozen om hierbij het woord vegetarisch niet te noemen.

Alles draait om balans

De manier waarop we nu met onze aarde omgaan, maakt dat we in Nederland meer dan drie keer de aarde nodig hebben om aan onze behoeften te voldoen. Voedsel speelt daarin een centrale rol. Voedselsystemen zijn verantwoordelijk voor circa 30 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen en leveren de grootste bijdrage aan de overschrijding van vijf planetaire grenzen. Tegelijk is er een schrijnende ongelijkheid: terwijl een deel van de wereld kampt met overgewicht en overconsumptie, heeft een miljard mensen onvoldoende te eten.

Het EAT-Lancet rapport

In 2019 verscheen het baanbrekende EAT-Lancet rapport, opgesteld door 37 internationale, onafhankelijke wetenschappers. Voor het eerst werden wetenschappelijke doelen gesteld voor zowel gezonde voeding als de ecologische grenzen van de mondiale voedselproductie. Het rapport liet zien dat het mogelijk is om 10 miljard mensen gezond en duurzaam te voeden binnen de grenzen van de aarde — maar dan moeten we wél anders gaan eten. Minder dierlijk, meer plantaardig, en fors minder voedselverspilling.

Update 2025: EAT-Lancet 2.0

Op 3 oktober 2025 lanceerden EAT en The Lancet de nieuwe EAT-Lancet Commissie, een grote wetenschappelijke update op het invloedrijke rapport uit 2019. De nieuwe commissie bracht meer dan 70 experts uit zes continenten samen en actualiseert het Planetary Health Diet, beoordeelt de impact van voedsel op alle planetaire grenzen — waaronder uitstoot, landgebruik en zoetwaterverbruik — en introduceert acht oplossingsgebieden voor de transformatie van voedselsystemen. EATEAT

De conclusies zijn urgenter dan ooit. Minder dan 1% van de wereldbevolking eet momenteel in lijn met het Planetary Health Diet. De rijkste 30% van mensen is verantwoordelijk voor meer dan 70% van de voedselgerelateerde milieu-impact.

Het rapport stelt dat een aangepast voedselpatroon jaarlijks tot 15 miljoen sterfgevallen kan voorkomen en de uitstoot van broeikasgassen door de voedselproductie kan halveren.

Wat staat er op het bord?

Het bijgewerkte Planetary Health Diet is geen veganistisch menu. Onderzoeker Line Gordon spreekt van een flexitarisch dieet: rijk aan plantaardige voeding, maar met beperkte hoeveelheden dierlijke producten. Concreet ziet het er zo uit:

Dagelijks 300 gram groente en 200 gram fruit, wekelijks 525 gram peulvruchten, 210 gram vis, 210 gram wit vlees, 105 gram rood vlees en 2 eieren. Rood vlees blijft beperkt tot circa 15 gram per dag — vrijwel gelijk aan de 2019-aanbeveling van 14 gram.

Een gemiddelde eter die zich wil houden aan het advies voor rood vlees zal flink moeten inleveren: momenteel eten we bijna vijf keer zoveel per dag. Hart van Nederland

Ten opzichte van 2019 is er één opvallende toevoeging: het wereldwijde bord bevat nu ook een aanbeveling voor natrium — minder dan 2 gram per dag — wat overeenkomt met de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Wat betekent dit voor eten aan boord?

Voor keukens op passagiersschepen biedt het Planetary Health Diet een bruikbaar kompas. Het vraagt niet om een radicale ommezwaai, maar om bewuste keuzes: meer peulvruchten, groenten en volkoren granen op het menu, en rood vlees als uitzondering in plaats van vanzelfsprekendheid. Meer over hoe dat er in de praktijk uitziet, vind je op de pagina Eten aan boord.

Grootste uitdaging

De wetenschap is helder. De uitdaging is niet het samenstellen van het menu, maar het realiseren van de transitie op wereldschaal. Zes jaar na het eerste rapport eet minder dan één procent van de mensen in lijn met het Planetary Health Diet. Voor de hotelvaart geldt: elke maaltijd is een kleine keuze in een groot verhaal. En die kleine keuzes tellen op.

Login

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Aanmelden

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Greenway