Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

Een richtlijn met scherpe tanden

Duurzaamheid verkoopt. Steeds meer hotelschepen en riviercruisemaatschappijen voeren daarom termen als “duurzaam cruisen”, “CO2-neutraal” of “milieuvriendelijke reis” in hun marketing. Tot nu toe kon dat relatief vrijblijvend, zolang de claim niet aantoonbaar misleidend was. Die vrijblijvendheid verdwijnt met de EmpCo-richtlijn, officieel Richtlijn (EU) 2024/825 “Empowering Consumers for the Green Transition” (ook wel ECGT genoemd). De richtlijn introduceert strengere regels voor duurzaamheidsclaims als onderdeel van de Europese Green Deal, met specifieke aandacht voor greenwashing: misleidende of onvoldoende onderbouwde duurzaamheidsclaims. Dirkzwager

EmpCo wijzigt twee bestaande Europese wetten: de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en de richtlijn consumentenrechten. Nederland implementeert de richtlijn via de Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten, die Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek aanpast en duidelijk maakt dat duurzaamheidsclaims alleen zijn toegestaan wanneer ze concreet, controleerbaar en feitelijk juist zijn. Deze implementatiewet is deze zomer door de Eerste Kamer behandeld. COSH!Eerste Kamer der Staten-Generaal

De belangrijkste datum: 27 september 2026. Lidstaten moesten de regels uiterlijk 27 maart 2026 in nationale wetgeving omzetten; vanaf 27 september 2026 zijn de verplichtingen bindend voor alle bedrijven die producten of diensten aan consumenten aanbieden binnen de EU. Dat is dus over enkele weken. De richtlijn geldt voor ieder bedrijf dat producten of diensten aanbiedt aan consumenten in de EU, ongeacht waar het bedrijf gevestigd is. PrecongroupWisse Kommunikatie

Wat verandert er concreet?

Duurzaamheidsclaims worden niet in het algemeen verboden, maar er worden wel aanzienlijk meer eisen aan gesteld: wie een specifieke claim hanteert, moet die concreet kunnen onderbouwen. Drie elementen zijn voor de sector het belangrijkst: Mr. Online

  1. Vage, algemene claims zonder onderbouwing mogen niet meer. Woorden als “duurzaam”, “bewust”, “groen” of “verantwoord” zonder harde onderbouwing zijn straks verboden. Het gaat om termen als “bewust”, “duurzaam” en “verantwoord” zonder onderbouwing op zowel de milieu- als sociale kenmerken van producten of diensten. “Onze cruise is duurzaam” is dus niet meer genoeg; een claim moet aantoonbaar en specifiek zijn, waarbij een concreet, geverifieerd cijfer als voorbeeld wordt genoemd van wat straks wél door de beugel kan. Wisse Kommunikatie
  2. Keurmerken en eigen logo’s moeten een harde basis hebben. Er komt een verbod op keurmerken die niet door een onafhankelijke partij zijn gecertificeerd, en bedrijven mogen straks alleen nog onder strenge voorwaarden een onafhankelijk duurzaamheidslogo gebruiken. Een zelfbedacht groen logo op basis van eigen criteria voldoet niet meer; het moet gebaseerd zijn op een erkend certificeringssysteem. Wisse Kommunikatie
  3. Toekomstbeloften moeten een plan hebben. Beloof je “klimaatneutraal in 2030” of “emissievrij varen vanaf 2028”? Dan moet die belofte onderbouwd worden met een concreet, extern geverifieerd implementatieplan — geen ambitie-uitspraak zonder onderliggend stappenplan. Wisse Kommunikatie

Belangrijk: de reikwijdte is breed. De claim houdt niet op bij de verpakking of het etiket: ook websites, productpagina’s, social media en duurzaamheidsverslagen vallen onder de richtlijn zodra zij bijdragen aan de perceptie van het product bij de consument, en een voorzichtige claim op één plek kan worden ondermijnd door stelligere formuleringen elders. Voor hotelschepen en riviercruises betekent dit dus: de vlootpagina, de “over ons”-pagina, de nieuwsbrief, Instagram-posts over walstroom of HVO, én eventuele duurzaamheidsverslagen moeten allemaal consistent en onderbouwd zijn. Precongroup

De praktijk: Captain Cruise en de ACM

Dat de toezichthouder niet wacht tot 27 september, bleek deze zomer al. Cruiseaanbieder Captain Cruise paste niet-onderbouwde duurzaamheidsclaims over reizen op de website aan nadat de ACM het bedrijf hierop had aangesproken, omdat het bedrijf absolute claims zonder onderbouwing gebruikte, zoals “milieuvriendelijke reis”. Het bedrijf verwijderde de misleidende claims zowel in tekst als in afbeeldingen op de website, en paste de pagina “duurzaam cruisen” aan naar “cruisen en het milieu”, met uitleg over hoe de cruise-industrie omgaat met milieu-uitdagingen.

Opvallend: de ACM startte deze actie naar aanleiding van een artikel van de Consumentenbond over “groene” reisaanbieders, en koos ervoor het bedrijf direct aan te spreken — waarna de claims meteen werden verwijderd. De toezichthouder hoeft dus niet op een formele klacht te wachten; actief onderzoek naar claims in de reisbranche is er al. Voor riviercruise- en hotelschipexploitanten die vergelijkbare taal voeren — “verantwoord varen”, “groene vloot”, “duurzame riviercruise” — is dit een directe waarschuwing.

De ACM benadrukt bovendien dat dit geen incident is: de toezichthouder blijft duurzaamheidsclaims in andere sectoren actief in de gaten houden, en wijst bedrijven naar de al langer bestaande Leidraad Duurzaamheidsclaims uit 2023 als vertrekpunt, met de aanvulling dat het bij het opstellen van duurzaamheidsclaims belangrijk is om ook de nieuwe ECGT-regelgeving te raadplegen.

Wat betekent dit voor jouw communicatie?

Voor exploitanten van hotelschepen en riviercruises die actief inzetten op walstroom, HVO, accusystemen of andere verduurzaming, is de opgave niet om minder te communiceren, maar om preciezer te communiceren:

  • Vervang generieke claims door cijfers. In plaats van “wij varen duurzaam”: “sinds 2025 varen wij op HVO100, goed voor een CO2-reductie van X% ten opzichte van diesel, berekend volgens [methode/certificering].”
  • Onderbouw elke claim met een bron of certificaat, en zorg dat die onderbouwing intern of publiek toegankelijk is als de ACM ernaar vraagt.
  • Toets jouw eigen logo’s en iconen. Een zelf ontworpen “groen blad”-icoon op de website telt mee in de beoordeling, ook zonder tekst.
  • Controleer alle kanalen tegelijk, niet alleen de hoofdwebsite: brochures, boekingsplatforms, social media en nieuwsbrieven moeten dezelfde onderbouwde taal spreken.
  • Wees terughoudend met toekomstbeloftes tenzij er een concreet, extern verifieerbaar plan achter zit.

De deadline van 27 september 2026 is dichtbij. Voor de sector is dit een goed moment om de eigen website en marketingmateriaal preventief te screenen, vóórdat de ACM — zoals bij Captain Cruise — zelf het initiatief neemt.

Bronnen

Duurzaamheid is geen marketingthema meer dat je erbij kunt pakken als het uitkomt. Reizigers, opdrachtgevers en toezichthouders kijken steeds kritischer mee. Tegelijk is er een groeiende groep schippers en rederijen die wél serieus aan de slag is, maar niet goed weet hoe ze dat naar buiten moeten brengen. Het gevolg: of te veel beloven (greenwashing), of helemaal niets zeggen (greenhushing). Beide zijn een gemiste kans — en het eerste is inmiddels ook juridisch riskant.

Greenwashing: wat is het en waarom is het een probleem?

Greenwashing is het onterecht claimen van duurzaamheidsprestaties: je doet je groener voor dan je in werkelijkheid bent. Dat hoeft niet altijd met opzet te gebeuren. In de zoektocht naar impactvolle communicatie sluipen er fouten in: claims zijn te vaag, ambities worden overdreven geformuleerd of kleine stapjes krijgen een te groot podium.

Bekende voorbeelden: een schip dat zichzelf “klimaatneutraal” noemt zonder dat dit onderbouwd is, of een rederij die één maatregel uitlicht terwijl de rest van de bedrijfsvoering onveranderd blijft. Consumenten prikken hier steeds vaker doorheen, en de regelgeving volgt.

Wat zegt de wet?

De Europese regelgeving rond duurzaamheidsclaims is de afgelopen jaren flink aangescherpt en wordt verder uitgebreid.

Op 17 januari 2024 heeft het Europees Parlement een richtlijn aangenomen tegen greenwashing en misleidende productinformatie. De richtlijn verbiedt het gebruik van ongefundeerde algemene milieuclaims zoals “milieuvriendelijk”, “natuurlijk”, “biologisch afbreekbaar”, “klimaatneutraal” en “eco”. Alleen duurzaamheidskeurmerken gebaseerd op goedgekeurde certificeringsregelingen of ingesteld door overheidsinstanties zijn nog toegestaan. Ook beweringen dat een product of dienst klimaatneutraal is dankzij compensatieregelingen zijn verboden.

Vanaf 27 september 2026 zijn bedrijven verplicht hun milieuclaims grondig te onderbouwen. In Nederland is de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de toezichthouder. De ACM richtte zich aanvankelijk op misleidende claims over specifieke producten, maar richt zich nu steeds vaker ook op generieke duurzaamheidsambities van bedrijven. (zie ook  MaakadvocatenThuiswinkel.org)

Wat betekent dit concreet voor de passagiersvaart? Zeg niet “wij varen duurzaam” als je dat niet kunt aantonen. Zeg wél: “wij hebben brandstofmeters geplaatst op alle tanks, zodat we inzicht krijgen in dieselverbruik, waardoor het brandstofverbruik wel tot 10% verminderd is.” Concreet, meetbaar, verifieerbaar.

Greenhushing: de andere valkuil

Uit angst voor kritiek kiezen steeds meer bedrijven voor de omgekeerde strategie: helemaal niets meer zeggen over duurzaamheid. Dit vermijden van afbreukrisico’s heet greenhushing.

Begrijpelijk, maar onverstandig. Uit psychologisch onderzoek blijkt dat goed communiceren over duurzaamheid een positief effect heeft op de aandacht hiervoor bij consumenten en andere bedrijven. Bedrijven die transparant zijn over hun duurzame initiatieven kunnen bovendien invloed uitoefenen op hun hele keten en een positieve invloed hebben op de sociale norm. (zie ook LogeionKijk op het Noorden)

Stilte is geen oplossing. Wees eerlijk over waar je staat, wees bescheiden en communiceer je duurzaamheidsreis met nuance. Claim geen perfectie, maar laat zien dat je werkt aan verbetering.

Wat vertel je wél — en hoe?

De sleutel zit in specificiteit en eerlijkheid. Een aantal praktische richtlijnen:

Wees concreet, niet vaag. “We werken aan een duurzamere toekomst” zegt niets. “We hebben in 2024 zonnepanelen geplaatst waarmee we X% van ons dagverbruik opwekken” zegt alles.

Laat zien dat je onderweg bent, niet dat je al klaar bent. Niemand verwacht perfectie. Een rederij die openlijk vertelt wat er al lukt en wat nog niet, wekt meer vertrouwen dan een die alleen de successen uitlicht.

Onderbouw claims met data. Meet je brandstofverbruik, leg cijfers vast, verwijs naar certificeringen. Boat Bike Tours publiceert hiervoor jaarlijks een duurzaamheidsrapport en gebruikt NetZeroCloud voor de CO₂-meting — zo zijn claims altijd traceerbaar.

Gebruik erkende keurmerken. Een certificering zoals Travelife geeft externe validatie aan je inspanningen en biedt houvast bij communicatie. Meer over Travelife vind je elders op dit platform.

Wees ook eerlijk over wat je nog niet weet of kunt. “We willen overstappen op emissieloze voortstuwing, maar de technologie voor onze scheepsklasse is er nog niet” is een eerlijk en geloofwaardig verhaal.

Do’s en don’ts op een rij

Wel doen: specifieke, meetbare claims gebruiken — resultaten koppelen aan concrete maatregelen — erkende certificeringen benoemen — ambities formuleren met een tijdlijn en tussenresultaten — ook de uitdagingen benoemen.

Niet doen: vage termen als “groen”, “duurzaam” of “klimaatneutraal” gebruiken zonder onderbouwing — één maatregel opblazen tot een totaalverhaal — compensatie als reden gebruiken om je “klimaatneutraal” te noemen — niets communiceren uit angst voor kritiek.

Waar publiceer je het?

Een vaste plek op je website waar alle duurzaamheidsinspanningen bij elkaar staan, is de basis. Zo kunnen gasten, opdrachtgevers en partners altijd terecht voor feitelijke informatie. Aanvullend werken sociale media goed voor het delen van concrete stappen en resultaten — niet als campagne, maar als regelmatige updates over wat er daadwerkelijk gebeurt aan boord.

Heb jij ervaring met het communiceren over duurzaamheid — wat werkt, wat werkt niet? Deel het hieronder.

Login

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Aanmelden

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Greenway