single use verpakking voor shampoo en douchegel in de badkamer van een hut op een riviercruiseschip

Vanaf 2030 verbiedt Europa minitoiletartikelen en portieverpakkingen in de hotellerie, en dat raakt ook jouw hutten en ontbijtbuffet.

Tel eens hoeveel flesjes er per seizoen door je hutten gaan. Een rekenvoorbeeld: een schip met 25 hutten, vier flesjes per hut (shampoo, conditioner, douchegel, bodylotion), elke reis vers. Bij dertig reizen per seizoen kom je al op zo’n drieduizend miniflesjes. Daar komen de kuipjes jam, boter, koffiemelk en de zakjes suiker nog bij.

Vanaf 1 januari 2030 is het met die formaten afgelopen. Dat staat in de Europese verpakkingsverordening, de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR).

Wat er verandert

De PPWR (Verordening (EU) 2025/40) is op 12 augustus 2026 van toepassing geworden. Die eerste fase gaat vooral over producenten en leveranciers: etikettering, documentatie en een verbod op PFAS in voedselverpakkingen. Voor jou als operator zit de echte impact in de deadlines die volgen.

In bijlage V van de verordening staan verpakkingsformaten die vanaf 1 januari 2030 niet meer op de EU-markt mogen komen. Drie daarvan raken de hotellerie aan boord direct:

  • Miniaturen in de accommodatiesector. Wegwerpverpakkingen voor cosmetica, hygiëne- en toiletartikelen voor hotelgasten verdwijnen. Het gaat om vloeibare producten onder 50 ml en vaste producten onder 100 gram.
  • Portieverpakkingen van plastic. Denk aan losse kuipjes en zakjes voor sauzen, jam, koffiemelk, suiker en kruiden.
  • Plastic wegwerpverpakkingen voor eten en drinken dat je ter plekke serveert. Bijvoorbeeld plastic bakjes en bekers in je restaurant of bar.

Eén detail wordt vaak over het hoofd gezien. Het verbod op miniaturen geldt voor álle wegwerpverpakkingen, niet alleen voor plastic. Overstappen op aluminium of papieren miniflesjes is dus geen oplossing. Ook “alleen op verzoek” verstrekken helpt niet: een wegwerpminiatuur blijft een wegwerpminiatuur.

Ook herbruikbaar wordt de norm

De PPWR stelt daarnaast hergebruikdoelen. Voor dranken geldt vanaf 2030 dat een deel, minimaal 10 procent, in herbruikbare verpakking beschikbaar moet zijn. Er gelden uitzonderingen, onder meer voor kleine bedrijven en voor bepaalde dranken. Hoe dit precies uitpakt voor een bar aan boord, wordt de komende jaren duidelijker via richtsnoeren van de Europese Commissie.

Een eerdere deadline speelt al op 12 februari 2027. Wie eten of drinken meegeeft om mee te nemen, moet gasten dan de mogelijkheid bieden om hun eigen beker of bakje te laten vullen. Denk aan het lunchpakket voor een fietsexcursie of de koffie die gasten meenemen naar de wal.

Vaar je veel in Nederland, dan ken je een deel van deze beweging al. Hier is herbruikbaar sinds 1 januari 2024 de norm bij consumptie ter plaatse. Plastic wegwerpbekers en -bakjes mag je daar niet meer gebruiken.

Geldt dit wel aan boord?

Een terechte vraag, want een hotelschip ligt de ene week in Keulen en de volgende in Brugge. Maar de verordening werkt via de markt. Leveranciers mogen deze formaten vanaf 2030 nergens in de EU meer leveren. Koop je je hotelproducten bij een Europese groothandel, dan houdt het aanbod gewoon op. Dat maakt de discussie over waar je precies vaart voor de praktijk minder relevant.

Collega’s gingen je voor

Je hoeft het wiel niet zelf uit te vinden. Verschillende riviercruiserederijen zijn de afgelopen jaren al overgestapt. AmaWaterways verving losse toiletartikelen door dispensers voor zeep en shampoo. Het Britse Riviera Travel haalde wegwerpplastic van zijn elf schepen en zette navulbare toiletartikelen in de hutten. Bij schepen die Titan Travel inzet, staan jam, honing en sauzen bij het ontbijt in navulbare potten in plaats van in kuipjes.

De ervaring leert dat gasten dit nauwelijks als achteruitgang zien, mits de uitvoering verzorgd is. Een goedkope pompfles op de wastafel straalt iets anders uit dan een stijlvolle wandhouder in de douche. In het vijfsterrensegment is de presentatie dus net zo belangrijk als het milieuvoordeel.

Minder afval, minder ruimte, minder inkoop

De overstap levert ook praktisch iets op. Grootverpakkingen nemen minder opslagruimte in dan dozen vol miniaturen. Je hebt minder afval om af te geven, en dat telt aan boord, waar elke kubieke meter telt. En per milliliter is een grootverpakking meestal goedkoper dan een miniflesje.

Er zitten ook aandachtspunten aan. Navulbare dispensers vragen om een hygiënisch vulprotocol voor je housekeeping. Wandhouders moeten stevig vastzitten op een schip dat beweegt. En bij portieverpakkingen schuif je het werk deels naar de keuken: potten vullen, afdekken en op tijd wisselen.

Wat kun jij als scheepseigenaar nu doen?

  1. Maak een lijst. Noteer alle miniaturen en portieverpakkingen die je nu inkoopt, met aantallen per seizoen. Dat is je uitgangspunt.
  2. Check je contracten. Lopen inkoop- of leverancierscontracten lang door? Bespreek nu met je leverancier welke alternatieven er komen.
  3. Gebruik het winteronderhoud. Het montagewerk voor wandhouders in de badkamers past goed in een werfperiode. Test eerst op één dek of één schip.
  4. Pas je protocollen aan. Leg vast hoe housekeeping en keuken met navulsystemen werken, inclusief schoonmaak en vulmomenten.
  5. Communiceer zorgvuldig. Vertel gasten wat je doet, maar overdrijf niet. Houd rekening met de EmpCo-regels voor duurzaamheidsclaims: noem concrete feiten in plaats van algemene termen als “groen” of “plasticvrij”.

Tot 2030 lijkt ver weg. Maar met nog drie winterseizoenen te gaan, is dit het moment om de overstap in je eigen tempo te maken. Heb jij tips voor hervulbare verpakkingen of tips voor het (ontbijt)buffet? We horen het graag!

 

— BRONNEN —

We hebben er in de passagiersvaart allemaal mee te maken, voedselverspilling. Naast dat het uiteraard zonde is om eten te verspillen, kost dit ook onnodig veel geld. Veel cruisemaatschappijen en scheepseigenaren hebben het streven om hun voedselverspilling jaarlijks naar beneden te brengen, maar hoe doe je dat?

Er worden veel initiatieven genomen. Bekende voorbeelden als het aanbieden van brood op aanvraag, of het gebruik van kleinere schalen, bakken en verpakkingen op het buffet hebben een aanzienlijke impact op de hoeveelheid voedselafval, zonder afbreuk te doen aan de goede service en de kwaliteit van de producten (Tui Care Foundation, 2019).

Rieki Drost, mede-eigenaar van River Cruises Holding, heeft al een aantal seizoenen geleden een efficiënt en duurzaam systeem ingevoerd voor de maaltijdbereiding aan boord van haar schepen. Dit gebeurt via het bedrijf Food to Finish, een centrale keuken die alle maaltijden voor de schepen van River Cruises Holding bereidt en levert.

Vanuit Food to Finish worden de maaltijden zorgvuldig samengesteld en volledig voorbereid, rekening houdend met speciale wensen zoals extra porties, vegetarische, veganistische of andere dieetvoorkeuren. De gerechten worden vervolgens meerdere keren per week vers aangeleverd aan boord bij al haar in bedrijf zijnde schepen.

Aan boord zijn nog 1 à 2 koks (chef-kok en sous-chef) aanwezig. Zij hoeven de maaltijden alleen te regenereren, af te werken en de borden mooi op te maken waarna de borden kunnen worden uitgeserveerd. Dit waarborgt een consistente hoge kwaliteit en houdt de keukens aan boord zo schoon mogelijk, met zo min mogelijk afval.

Doordat alle maaltijden op één centrale plek en op een uniforme manier worden bereid, ontstaan er diverse voordelen:

· Minder voedselverspilling door betere portieplanning en efficiënte bereiding

· Constante kwaliteit, omdat alles volgens dezelfde standaard wordt gemaakt

· Minder energieverbruik (stroom en gasolie) aan boord

· Minder werkuren en werkdruk voor de koks aan boord

Dit systeem draagt al meerdere seizoenen bij aan duurzaamheid, gasttevredenheid en operationele efficiëntie op de schepen van River Cruises Holding.

Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

Gedrag op kantoor
Boat Bike Tours heeft gekeken welke duurzame maatregelen op het kantoor in Amsterdam konden worden genomen. Kantoormedewerkers zijn geïnformeerd over en bewust gemaakt van welke activiteiten energie kosten, om zo duurzamer te kunnen handelen.

Papier
Een voor de hand liggende en dus eerste stap was om te kijken naar het gebruik van papier en of het mogelijk is om geheel papierloos te werken. Daarbij heeft Boat Bike Tours verschillende maatregelen genomen.
Iedere medewerker heeft een Correctbook gekregen in plaats van een papieren notitieboek. Een duurzame keuze, want met een uitwisbaar notitieboek wordt veel papier bespaard.

Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

En het mes snijdt aan twee kanten; met de aanschaf van Correctbooks steunt Boat Bike Tours tegelijkertijd een goed doel: 5% van de jaarlijkse omzet wordt door Correctbook besteed aan de verwezenlijking van hun onderwijsprojecten en voorzien zij kinderen in ontwikkelingslanden van hetzelfde uitwisbare schrijfmateriaal voor elk verkocht Correctbook. Tot nu toe zijn 652.321 kinderen in ontwikkelingsgebieden geholpen met een uitwisbaar Correctbook schrijfset (Bron: Correctbook).

Boat Bike Tours koopt papier in via de Ecogroothandel. Waar voorheen gebruik werd gemaakt van 80 grams gebleekt papier, is nu gekozen voor 75 grams ongebleekt papier. Er komt bij de productie van dit FSC-gecertificeerde papier geen chloorgas aan te pas en er wordt minder hout, water en energie gebruikt dan bij standaard 80 grams papier.

Andere maatregelen
Naast het besparen van papier en het bewust maken van papiergebruik, heeft Boat Bike Tours op kantoor nog een aantal maatregelen genomen:

  • Op alle kranen in het pand zijn waterbespaarders geplaatst.
  • Alle medewerkers maken gebruik van een laptop.
  • Bij alle printers staat een bak voor ‘misprintjes’ – een verkeerd geprint document wordt in de bak gedaan en weer als kladpapier worden gebruikt.
  • Declaraties worden online ingediend.
  • Sinds 2019 worden geen magazines / brochures meer gedrukt en worden klanten geïnformeerd via de website.
  • Voor het ondertekenen van documenten wordt gewerkt met Docusign zodat deze documenten niet meer geprint hoeven te worden.
  • Voor het geval er dan toch geprint moet worden, wat in sommige gevallen onvermijdelijk blijkt, heeft Boat Bike Tours een softwareprogramma geïnstalleerd waarmee 50% inkt kan worden bespaard.
  • Alle verlichting is voorzien van ledlampen. Dat levert een besparing op van 4.240 kWh per jaar.
  • De afgenomen energie is weliswaar groen, maar omdat het pand slecht is geïsoleerd, gaat nog veel energie verloren. De verhuurder bij wie het pand wordt gehuurd, ziet voorlopig nog niets in een plan om het pand beter te isoleren.

Gedrag
Veel energie kan worden bespaard door verandering van gedrag. Om medewerkers bewust te maken, wordt iedereen geïnformeerd en worden deze gedragsregels in acht genomen:

  • Airco aan? Dan de deuren dicht en de verwarming uit.
  • Als je afsluit en je werkplek verlaat, controleer of alles uit staat.
  • Haal opladers na gebruik uit het stopcontact – ook als er geen apparaat meer aangesloten is aan de oplader, kost een oplader energie.
  • Wie als laatste het pand verlaat (vooral voor het weekend) maakt een ronde door het pand, doet in ieder geval alle lichten uit, airco’s uit en verwarmingen laag.

Gedrag online
Bovenstaande maatregelen liggen redelijk voor de hand, maar waar veel mensen zich minder bewust van zijn, is dat alle online activiteiten veel energie kosten.

Besparende maatregelen en gedrag op kantoor Boat Bike Tours

Denk daarbij aan het lezen en versturen van e-mails, zoekopdrachten op internet en op social media zoals Facebook, WhatsApp, LinkedIn en Instagram. En het gebruik van streamingsdiensten zoals Netflix, of online opslaglocaties zoals Dropbox, Cloudinary, Google Photos e.d. kosten veel energie, waar men zich vaak niet van bewust is.

Alle ongelezen e-mails en niet bekeken foto’s worden opgeslagen op servers. Een jaar lang twintig e-mails per dag versturen, staat gelijk aan 1.000 kilometer rijden met de auto. Wereldwijd worden zo’n 250 biljoen mailtjes verstuurd. Dat is 1.000 miljoen ton CO2, wat bijna net zoveel is als wat het hele land Japan jaarlijks uitstoot, aldus XS4ALL (gegevens 2019). De voetafdruk van e-mailen komt van de apparaten waarop de mails verstuurd en gelezen worden, de netwerken die de gegevens verzenden en de datacentra.
Een voorbeeld: het datacentrum dat Facebook had willen bouwen in Zeewolde, zou 166 hectare groot worden, wat gelijk staat aan 245 voetbalvelden. Om dit datacentrum van stroom te voorzien, zou een windmolenpark van 115 windmolens nodig zijn geweest, óf 14 km2 aan zonnepanelen. Met het stroomverbruik van dit datacentrum zouden ook 460.000 huishoudens van stroom kunnen worden voorzien. Nederland telt 200 datacentra, die samen verantwoordelijk zijn voor 3% van het elektriciteitsverbruik in ons land.

Door medewerkers bewust te maken van bovenstaande, kan worden toegewerkt naar gedragsveranderingen en kan met relatief weinig inspanning veel energie worden bespaard.

  • Ga bewust om met e-mail – is het nodig om iedereen op te nemen in de CC? Kun je dat mailtje om te bedanken ook achterwege laten?
  • Wis regelmatig e-mails die je niet meer nodig hebt en maak ook de prullenbak leeg.
  • Schrijf je uit voor nieuwsbrieven die je niet leest.
  • Typ het adres van een website rechtstreeks in als je het kent, in plaats van een zoekmachine te gebruiken.
  • Raadpleeg minder pagina’s door preciezere zoekwoorden te gebruiken.
  • Bewaar sites die je regelmatig bezoekt in je lijst met favorieten.
  • Maak bestanden bereikbaar door links te gebruiken in plaats van (grote) bestanden te versturen.
  • Een jaar lang 20 mails per dag versturen staat gelijk aan 1.000 kilometer rijden met de auto.

Heb je meer tips, opmerkingen of suggesties, plaats dan je commentaar onderaan dit artikel.

Wegwerpplastic

Aan boord van de schepen van Boat Bike Tours wordt al veel gedaan om het gebruik van wegwerpplastic voor het hotelgedeelte te verminderen. Een aantal voorbeelden:

  • Mini zeepjes in badkamers vervangen door zeepdispensers
  • Plastic drinkbekers bij wastafel vervangen door afwasbare bekers
  • Lunchzakjes vervangen door broodtrommels
  • Beleg in kleine schaaltjes op tafels in plaats van mini verpakkingen
  • Kiezen voor theezakjes zonder nietjes en plastic verpakking

Sommige schepen gaan nog een stap verder en vragen leveranciers om producten zoveel mogelijk verpakkingsvrij of in bulk aan boord te leveren. Denk aan groenten en fruit waar mogelijk zonder verpakking leveren, drinkwater in jerrycans of keukengrondstoffen in grotere verpakkingen in plaats van eenportieverpakkingen. Dit vraagt om goede afspraken met leveranciers, maar kan het plastic afval aan boord hiermee aanzienlijk terugdringen.

Wetgeving: wat geldt er voor hotelschepen?

Hotelschepen vallen als horecalocatie ook onder de Europese en Nederlandse regelgeving rondom wegwerpplastic. Het is goed om te weten welke regels van toepassing zijn:

SUP-richtlijn (Single Use Plastics) Sinds 3 juli 2021 is de Europese SUP-richtlijn van kracht, die wegwerpplastic aanpakt. Onder het verbod vallen onder meer wegwerpbestek van plastic, wegwerpborden, plastic rietjes, plastic wattenstaafjes en bewaarbakjes van piepschuim. De regelgeving wordt sindsdien stapsgewijs aangescherpt: NoordzeeFacility Trade Group

  • Vanaf juli 2023 zijn plastic wegwerpbekers en -verpakkingen voor onderweg, afhalen en bezorgen niet meer gratis. Milieu Centraal
  • Vanaf januari 2024 zijn plastic-bevattende wegwerpbekers en maaltijdverpakkingen voor consumptie op locatie — zoals in horecagelegenheden — verboden, tenzij aan hoogwaardige recycling kan worden voldaan. Facility Trade Group
  • In de horeca bij consumptie ter plaatse blijft het verbod op wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten van kracht. Vanaf 2026 moet minimaal 85% van verpakkingen apart worden ingezameld en aangeboden voor recycling als een ondernemer gebruik wil maken van de beschikbare uitzondering. KHN
  • Vanaf 1 januari 2030 geldt op basis van de Europese Verpakkingsverordening (PPWR) een verbod op eenmalige plastic verpakkingen bij consumptie ter plaatse in de horeca. KHN

Scheepsafvalstoffen en lozing Op grond van de Waterwet is het in Nederland verboden afvalstoffen in het oppervlaktewater te lozen, tenzij daarvoor een vergunning is verleend. Het Scheepsafvalstoffenbesluit Rijn en binnenvaart regelt voor de binnenvaart hoe scheepsafvalstoffen moeten worden afgegeven. In Europese havens zijn schepen verplicht om hun afval af te geven. Dit betekent concreet dat plastic afval aan boord zorgvuldig gescheiden en bewaard moet worden totdat het op een afgifte-locatie kan worden aangeboden. SVARijksoverheid

Kortom: de richting van de wetgeving is duidelijk — hergebruik wordt de norm, en wegwerpplastic wordt steeds verder aan banden gelegd. Voor hotelschepen die nu al stappen zetten om plastic te reduceren, is dat een goede basis om ook in de toekomst aan de regelgeving te voldoen.

Heb jij meer ideeën om plastic verbruik te verminderen? Of heb je goede ervaringen met bijv. broodtrommels in plaats van lunchzakken, verpakkingsvrije leveringen, of weet je de ultieme oplossing voor een afvalvrij ontbijtbuffet? Deel ze met ons, zodat we van elkaar kunnen leren.

Login

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Aanmelden

Dit platform is een samenwerking van BBZ en Boat Bike Tours

Greenway